Mae meddyginiaethau yn hudoliaeth

Presgripsiynau am feddyginiaethau yw’r ymyriadau mwyaf cyffredin o fewn y GIG, ac nid oes amheuaeth yn fy meddwl i, fod meddyginiaethau yn hudoliaeth!

Yn ystod ein gwaith diweddar ar Reoli Meddyginiaethau rwyf wedi dysgu llawer am bresgripsiynu cyffuriau, ac mae’r hyn a ddysgais  wedi fy nghyfareddu.

Clywais sôn am bils sy’n lleddfu ein  poen, toddiannau sy’n ein helpu i gysgu ac anadlyddion sy’n ein galluogi i barhau i anadlu.

Chi roddodd fy mywyd yn ôl imi

Nid â’r cyffuriau yn unig y mae hyn yn ymwneud, mae’n ymwneud hefyd â’r consuriwyr – sef staff y GIG, sy’n rheoli meddyginiaethau pobl.

Mewn cynhadledd ar feddyginiaethu, cyfeiriodd y siaradwr at un claf o ogledd Cymru y trawsnewidiwyd ei bywyd wedi  i fferyllydd adolygu a lleihau ei phresgripsiwn am bils cysgu. ‘Chi roddodd fy mywyd yn ôl imi,‘ oedd ei sylw hi.

twitter-meds2-cym

Gellir gwella hyd yn oed hudoliaeth

Mae’n hadroddiad ni yn canolbwyntio ar wneud y defnydd gorau o feddyginiaethau. Rydym  yn gwario oddeutu  £800 miliwn ar feddyginiaethau yng Nghymru bob blwyddyn. Yn wyneb y pwysau ariannol presennol, mae’n holl-bwysig fod  GIG Cymru yn rheoli’r arian hwn yn ddoeth, rhag disbyddu’r hudoliaeth.

Ond nid arian yw’r unig ystyriaeth. Mae’n hadroddiad hefyd yn canolbwyntio ar ddiogelwch y cleifion; oherwydd os na reolir eu meddyginiaethau yn effeithiol, gall gwallau presgripsiynu a chymhlethdodau eraill beri niwed i’r cleifion eu hunain.

Optimeiddio meddyginiaethau’ yw’r enw a roddir ar reoli’r meddyginiaethau yn briodol. Yn sylfaenol, ystyr hyn yw cael y budd gorau allan o’n buddsoddiad mewn meddyginiaethau, trwy sicrhau bod cleifion yn cael y meddyginiaethau cywir ar yr adegau cywir, helpu cleifion i gymryd eu meddyginiaethau yn briodol, osgoi presgripsiynu diangen, lleihau gwastraff a gwella diogelwch.

Mae timau fferyllol yn holl-bwysig (ond ni allant greu’r hudoliaeth ar eu pen eu hunain)

Mae fferyllwyr yn anhepgorol ar gyfer optimeiddio meddyginiaethau. Ynghyd â’u timau o dechnegwyr a chynorthwywyr, maent yn ehangu eu rôl  yn gyson, gan ddarparu’r cyngor arbenigol a’r triniaethau sydd eu hangen arnom, mewn siopau fferyllwyr, mewn practisiau meddygon teulu ac mewn ysbytai.

Felly, nid rhannu presgripsiynau, pils a dognau o foddion yn unig y mae’r timau fferyllol.

Ac nid profiad newydd i dimau fferyllol yw amlhau eu swyddogaethau.  Gellir olrhain tarddiad fferylliaeth yn ôl i oddeutu 4000 CC yn Iraq, pan oedd rhagflaenwyr y fferyllwyr presennol yn cyflawni gorchwylion meddyginiaethol ac yn offeiriaid hefyd.

Mewn byd lle mae’n anodd inni recriwtio rhagor o feddygon, mae’r timau fferyllol gyda’u sgiliau estynedig yn cynnig inni gyfle gwerthfawr.

Mater i bawb yw hwn

Mae’n hanfodol, fodd bynnag, deall nad mater fferyllol yn unig yw optimeiddio meddyginiaethau. Yn ein  hadroddiad rydym yn pwysleisio ei fod yn fater i bawb.

Meddygon,  yn bennaf, yw’r staff sy’n penderfynu pa feddyginiaethau a bresgripsiynir; a nyrsys, yn bennaf, yw’r staff sy’n rhoi’r meddyginiaethau i gleifion.

Ac nac anghofier ni, y cleifion! Rhaid i bob un ohonom rannu’r cyfrifoldeb am reoli ein meddyginiaethau. Er enghraifft, faint ohonoch chi sydd wedi taflu  ymaith eich hen feddyginiaethau ar ôl iddynt basio’u dyddiad? Gwn fy mod i wedi gwneud hynny. Hwyrach nad oedd arnaf angen yr ail bresgripsiwn hwnnw wedi’r cyfan.

Felly, er mwyn llwyddo i reoli ac optimeiddio meddyginiaethau, bydd rhaid i bawb gydweithio â’i gilydd yn dda; a’r cleifion a fydd yng nghanol y cylch hud.

stevelisleYnglŷn â’r awdur: Mae Stephen Lisle wedi bod yn  gweithio yn Swyddfa Archwilio Cymru ers 2005. Ef oedd  yr arweinydd prosiect ar gyfer y gwaith ar Reoli Meddyginiaethau. Y tu allan i fyd gwaith, mae’n hoff o gymryd rhan mewn chwaraeon,  ac yn cael cymorth i wneud hynny gan ei bresgripsiwn am feddyginiaeth asthma.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s