Safbwyntiau o’r rheng flaen: Arsylwi sifft nos ambiwlans

ambulance selfie

Aeth Fflur Jones o Swyddfa Archwilio Cymru ag archwilio gam ymhellach drwy ymuno â chriw ambiwlans Cymru ar gyfer sifft nos diweddar. Yn ei blog mae Fflur yn rhannu rhai o’r pethau a ddysgodd o noson gyda’r criw a hefyd rhai sylwadau ynglŷn â’r hyn y gall eraill ei ddysgu gan y gwasanaeth hollbwysig hwn.

Ar ddydd Gwener 29 Gorffennaf cefais ganiatâd i fynd gyda chriw o barafeddygon wrth iddynt weithio sifft nos ar benwythnos arferol. Roedd yn brofiad a gafodd fwy o effaith arnaf nag yr oeddwn wedi disgwyl yn wreiddiol ac mae’n brofiad a fydd yn aros gyda mi am amser hir.

Roedd yr arsylwad hwn yn rhan o’n hadolygiad o gomisiynu gwasanaethau ambiwlans brys, yn edrych ar y trefniadau comisiynu a gyflwynwyd yn 2014 a ddaeth â’r saith bwrdd iechyd ynghyd i gomisiynu gwasanaethau ambiwlans mewn ffordd gydweithredol.
Mae Ymddiriedolaeth Gwasanaeth Ambiwlans Cymru yn darparu’r gwasanaeth ar gyfer pobl Cymru o dan gyfarwyddyd a dderbynnir gan y comisiynwyr. Fel rhan o’r adolygiad hwn roeddwn yn awyddus i gael rhyw syniad o’r ffordd mae darparu gwasanaethau ambiwlans brys yn edrych ‘ar lawr gwlad’ a ph’un a yw’r penderfyniadau a wneir gan y comisiynwyr o dan y trefniadau newydd yn cael effaith ar y gwasanaeth y mae’r cyhoedd yn ei dderbyn ar y rheng flaen erbyn hyn.

Cyrhaeddais yr orsaf ambiwlans a chefais fy anfon i arsylwi tîm o ddau barafeddyg am y nos. Mae’r criwiau yn gweithio ar sifftiau 12 awr cylchdroadol a dywedodd y criw wrtha i y gallwn aros gymaint o amser ag yr hoffwn. Gwnes i ddifaru’n fuan fy mod heb baratoi ar gyfer y noson gyda chyntun neu far egni! Diolch byth gwnaeth agwedd gyfeillgar a chroesawgar y criw a’r tîm yn yr orsaf ambiwlans i mi deimlo’n gyfforddus ac erbyn 6pm roeddem yn barod i fynd a chawsom alwad gyntaf y noson.

Wrth i’r noson fynd yn ei blaen sylweddolais sut y caiff agweddau optimistaidd a chadarnhaol y criw eu gwrthgyferbynnu â’r sefyllfaoedd maent yn eu hwynebu bob dydd. Roedd y galwadau yr arsylwais y criw yn ymateb iddynt drwy gydol y nos yn amrywiol ond yn amlygu nifer o anhwylderau a materion cyffredin y mae’r criw yn eu hwynebu yn rheolaidd. Roedd y galwadau’n amrywio o’r arferol i’r eithafol: o’r person a ffoniodd nad oedd angen unrhyw driniaeth frys a oedd wedi cysylltu â’r gwasanaeth am y trydydd tro y noson honno i glaf yn dioddef o anafiadau a oedd yn newid bywyd o ganlyniad i wrthdrawiad ar y ffordd.
Cefais fy sicrhau nad yw bywyd parafeddyg byth yn ddiflas.

Mae’r heriau y mae criwiau yn eu hwynebu yn niferus ac yn amrywiol ac roeddent yn fwy o lawer nag yr oeddwn wedi’u gwerthfawrogi o’r blaen. Mae’r rhain yn amrywio o geisio rheoli ymddygiadau a disgwyliadau cyhoeddus, materion logistaidd pur o gyrraedd cleifion sydd mewn sefyllfaoedd bregus neu nad ydynt yn agor y drws unwaith y bydd y criw wedi cyrraedd, rheoli tensiynau dros faterion o berchenogaeth y claf gan ysbytai a chapasiti o fewn ysbytai, i ddioddef craffu parhaus ar berfformiad yn erbyn targedau gan y wasg a’r cyhoedd. Gwelais hefyd aelod o’r criw yn cael ei gam-drin yn gorfforol ac ar lafar, sydd hefyd yn digwydd yn rheolaidd yn ôl pob sôn.

Mae criwiau yn rheoli pob un o’r heriau hyn gyda ffocws sefydlog ar y claf ac ar yr angen i helpu pobl na all (neu sy’n gwrthod) helpu eu hunain. “Hon yw’r swydd orau yn y byd” meddai un o’r criw wrthyf, ac mae hyn yn gred gyffredinol gref gan barafeddygon ledled y wlad.

Er mai graddau’r ymroddiad, trugaredd a charedigrwydd a ddangoswyd gan y criw ambiwlans oedd pwynt dysgu mwyaf dwys y noson i mi, dysgodd y profiad lawer mwy i mi. Dysgais lawer am y frwydr barhaus i addysgu a hysbysu’r cyhoedd ynglŷn â ble i fynd a gyda phwy i gysylltu pan fyddant yn sâl, sy’n gwneud ymgyrchoedd megis DewisDoeth GIG Cymru mor bwysig. Nid galw ambiwlans yw’r dewis cywir bob tro a gall dewisiadau amgen eraill, megis fferyllfeydd a gwasanaethau y tu allan i oriau ganiatáu i gleifion gael eu gweld yn gynt a chaniatáu i ambiwlansys ymateb i’r achosion sydd eu hangen fwyaf. Dysgodd i mi hefyd fod yr angen i’r sector cyhoeddus weithio gyda’i gilydd i ddarparu gwasanaethau gwell ac i ddarparu gwasanaethau i anghenion nas diwallwyd ac i lenwi bylchau yn y gwasanaeth mor bwysig ag erioed.

Fodd bynnag, yr hyn rwyf yn sicr ohono yn dilyn fy mhrofiad yw bod y rheini sy’n dod i gysylltiad â chleifion bob dydd yn sicrhau mai’r claf fydd y ffocws a’r ffactor mwyaf a phwysicaf ar gyfer ac yn ystod newid.

Bydd yr adroddiad comisiynu llawn ar Ymddiriedolaeth Gwasanaeth Ambilwans Cymru yn cael ei gyhoeddi yn yr Hydref.

Yr Awdur

Mae Fflur Jones yn Swyddog Prosiect Perfformiad yn Swyddfa Archwilio Cymru. Ymunodd â’r tîm iechyd yn gynharach eleni ar ôl gweithio yn y tîm llywodraeth leol cyn hynny, ac ar hyn o bryd mae’n gweithio ar nifer o adolygiadau amrywiol yn ymwneud ag iechyd o fewn byrddau ac ymddiriedolaethau iechyd ledled Cymru.

One thought on “Safbwyntiau o’r rheng flaen: Arsylwi sifft nos ambiwlans

  1. Pingback: Pam rydyn ni’n ffocysu ar wella gwasanaethau i bobl sy’n defnyddio gwasanaethau’n rheolaidd | Good Practice Exchange at The Wales Audit Office

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s